Home Actueel Nieuws uit ons netwerk Deze Twentse pioniers in de gezondheidszorg staan op de rand van een doorbraak

08 januari 2020

Deze Twentse pioniers in de gezondheidszorg staan op de rand van een doorbraak

Tien pioniers in de gezondheidszorg die zich bezighouden met veelbelovend onderzoek, krijgen samen 6 ton van de Universiteit Twente, Saxion, MST, ZGT en het Deventer Ziekenhuis. ‘Pioneers in Healtcare’ worden ze genoemd. Tubantia koos twee projecten uit en laat de wetenschappers erachter aan het woord.


Project 1: Lichttherapie voor diabetespatiënten

Diabetespatiënten hebben soms grote en pijnlijke wonden, die niet of slecht genezen. Ruchi Bansal van de Universiteit Twente gaat onderzoeken of lichttherapie helpt.

Onderzoekster Ruchi Bansal. © Emiel Muijderman

Foto- of lichttherapie is geen onbekend fenomeen in de gezondheidszorg. Pasgeboren baby’s met een gele huid gaan soms onder een blauwe lamp om bij te kleuren. Bij depressieve klachten kunnen speciale lampen helpen om meer kleur aan het bestaan te geven.

Maar lichttherapie om wonden te genezen? “Helemaal nieuw is het niet”, zegt assistent-professor Ruchi Bansal. “In de Verenigde staten is het experimenteel al toegepast. De onderzoekers claimden dat het werkt.”

Daarop bouwt de UT nu voort in een nieuw eigen onderzoek, waaraan ook arts Robbert Meerwaldt en onderzoeker Marieke Haalboom van het MST en de artsen Sjef van Baal en Rombout Kruse van de ZGT medewerking verlenen.

Rood licht

De betrokkenen kiezen voor het gebruik van rood licht. Om precies te zijn, 660 nanometerlicht. Bansal: “Dit type licht stimuleert de bloedtoevoer richting de chronische wond van de diabetespatiënt en zorgt voor de aanmaak van nieuwe bloedvaten. Bovendien denken we dat rood licht effect heeft op overactieve cellen die in een ontsteking zitten. De therapie moet de cellen tot rust brengen.”

Bansal haalt een 3D-geprint kastje tevoorschijn. Het is aangesloten op een accu en te bedienen via een applicatie op de mobiele telefoon. “Kijk, nu lichten twaalf ledlampjes rood op”, demonstreert ze. De behandeling met licht is in de achterliggende periode al uitgetest op menselijke huid die door het MST beschikbaar was gesteld.

Dankzij de donatie uit het fonds Pioneers in Healthcare kan de behandeling nu voor het eerst worden getest op levende wezens. Vanaf het tweede kwartaal van 2020 gaat dat gebeuren bij dertig patiënten. Een derde deel krijgt lichttherapie, een derde deel krijgt lichttherapie én reguliere behandeling en een derde deel krijgt alleen de reguliere behandeling.

We denken dat rood licht effect heeft op overactie­ve cellen die in een ontsteking zitten

- Ruchi Bansal

Beperkt

Het resultaat van dat laatste is vaak zeer beperkt, zegt Bansal. “Bij te veel patiënten wordt de wond slechts afgedekt met verband om ernstiger infectie te voorkomen. Heel spijtig dat de huidige behandelmogelijkheden vaak zo beperkt zijn.”

Het motiveert haar des te meer om het onderzoek tot een succes te maken. Temeer het aantal chronische wonden toeneemt, min of meer gelijkoplopend met het aantal patiënten met diabetes en obesitas. Meer dan een miljoen Nederlanders heeft diabetes. “Als het werkt, kan dit een enorme besparing opleveren. Diabetespatiënten moeten nu namelijk heel regelmatig naar het ziekenhuis.”

Het rodelampenkastje kan wellicht in ziekenhuizen, door de thuiszorg, via de huisarts en/of in de thuissituatie worden toegepast.

Project 2: Bloeddruppeltje geeft uitslag bij kanker

Een druppeltje bloed en een minilaboratorium in een chip, meer is waarschijnlijk niet nodig om aan te tonen of een chemokuur aanslaat bij een patiënt met uitgezaaide kanker.

Onderzoekster Séverine le Gac. © Frans Nikkels

Als professor Séverine Le Gac van de faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica (EWI) van de Universiteit Twente het vertelt, klinkt het heel simpel. Maar dat is het niet. Het gaat om uiterst geavanceerde technologie, die nog uitgebreid getest moet worden.

“Daarom zijn we ook zo blij met die 60 mille van Pioneers in Healthcare. Hiermee hopen we te bewijzen dat onze nieuwe bloedtest echt werkt.” Le Gac pakt een zilverkleurig rond plaatje, een zogenoemde wafer. “Daarop zitten chips met nanosensoren, die we in microscopisch kleine kanaaltjes plaatsen. Daarin laten we bloed lopen dat we onderzoeken.”

Nano

Specifiek wordt gezocht naar deeltjes in bloed die iets zeggen over de tumor. Is een tumor nog actief, dan scheidt deze veel van dergelijke deeltjes af. Zijn er minder van die deeltjes, dan is dat goed nieuws: de tumor is minder actief.

Het gaat om nanotechnologie. “Dat betekent dat de bloeddeeltjes waar het om gaat, duizend keer kleiner zijn dan een haar. Zo klein is ook onze sensor. Een deeltje is 100 nanometer. Ter vergelijking: als we twee minuten naar onze duimnagel kijken, is deze 100 nanometer gegroeid.”

De invloed van een chemo op de ontwikkeling van tumoren wordt momenteel via een MRI- of CT-scan onderzocht. Eens per drie maanden krijgt de patiënt zo’n scan. “Per keer kost dat tussen de 400 à 800 euro. Bloedonderzoek stelt ons in staat om mogelijk exact hetzelfde te meten, maar dan sneller en effectiever. Bovendien is het goedkoper. Als we dit product op grotere schaal produceren, kost de test per keer tussen de 50 à 100 euro”, zegt Pepijn Beekman. Hij is als post-doc betrokken bij het onderzoek, dat de UT uitvoert met het Deventer Ziekenhuis.

Van tien patiënten met uitgezaaide kanker worden voor, tijdens en na afloop van de chemokuur bloedtesten afgenomen. De patiënten die meewerken aan het onderzoek gaan ook nog onder de MRI- of CT-scan.

Als we dit product op grotere schaal produceren, kost de test per keer tussen de 50 à 100 euro

- Pepijn Beekman

Op de markt

Dat de techniek werkt met zelfgekweekte cellen, dat weten ze al op de UT. Nu is de vraag of de sensor hetzelfde kan doen met bloed dat een andere samenstelling heeft. Bovendien wordt vergeleken of de testresultaten overeenkomen met die van de scan.

Pepijn Beekman heeft er vertrouwen in. Samen met compagnon Dilu Mathew en professor Wilfred van der Wiel richtte hij het bedrijf ECsens op. Als het onderzoek slaagt en de toepassing is bewezen, willen de ondernemers de bloedtest op de markt brengen. Hiervoor ontvingen ze al 40 mille van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).


Terug naar het overzicht

Auteur:
Josien Kodde
Tubantia

Publicatie over partner(s):


Tags

Health Valley Partners